अपराध/ अनुसन्धान

* मिनबहादुर राना संसारमा अनेक खालका मान्छे बस्छन् । यस्तै मध्ये कुनै अचम्मको कुरा नभए झैँ कुनै जमानातिर कुनै गाउँमा जाक्सीबाय नामको एक जना फटाहा जमिनदार बूढा बस्थे । उनी मन मौजी खालका मान्छे थिए । उनको एउटा गधा थियो । देख्नमा यो गधा पनि अरू गधाभन्दा त्यस्तो कुनै फरक थिएन । तर उसले जन्मसिद्ध यस्तो गला पाएको थियो । जब ऊ आफ्नो ठाउँमा बसेर चिच्याउँथ्यो छरछिमेकका सबैले कानमा औँला कोचार्नु पर्थ्यो । एक पटक जाक्सीबाय प्राचीन सहर तुर्किस्तानमा पुगे र उनले गधालाई बजारतिर मोडे । गधालाई रुखमा बाँधेर मुख मिठ्याउँदै चिया पसलमा पसे । राम्रो चिया पसलमा सधैँ मान्छेको भिड हुनु स्वाभाविकै हो । जहाँ मान्छे जम्मा हुन्छन् त्यहाँ गफ चल्छ, जहाँ गफ चल्छ त्यहाँ बहस सुरु हुन्छ । जहाँ बहस सुरु हुन्छ । जहाँ गफ चलिरहेको हुन्छ, जहाँ बहस भएको हुन्छ, त्यहाँ जाक्सीवाय तर्क राख्न र आफ्नो कुरा माथि पार्नमा उनलाई जित्न कसै...

* समीर सिंह साहित्यिक पदयात्रामा सहभागी नभएको धेरै दिन भएको थियो । वर्षाको समय तथा अन्य विविध कारणले लामो समयपछि साहित्यिक पदयात्राको तेस्रो भाग सम्पन्न गरियो । अन्पाको केन्द्रको बैठकले आश्विन १३ गते पदयात्रा गर्ने निर्णय गर्‍यो । र, त्यसलाई सफलतापूर्वक सम्पन्न पनि गरियो । धेरै दिन भएको थियो, प्रकृतिसँग रमाउन नपाएको । काठमाडौँको खाल्डोको उकुसमुकुस जीवन शैलीबाट केही क्षणका लागि भएपनि उकालो चढ्न आतुरता भइरहेको थियो । उपत्यकाको भिडभाड जीवनशैली, धुलो र धुवाँबाट केही टाढा भाग्न मन लागि रहेको थियो । चराहरूको चिरबिर ध्वनि अनि हरियो जङ्गलमा रमाउन कहिले पाइने होला ? यस प्रकारका थुप्रै प्रश्नहरू मनमा उत्पन्न भइरहेको थियो । कुनै पहाडको टुप्पोमा चढेर चिच्याउन मन लागि रहेको थियो । अन्ततः आश्विन १३ गतेको दिन आयो । र, अन्पाको झन्डा बोकेर हामी निर्धारित स्थानमा पुग्यौ । ककनी जाने बाटोको फूलबारी गेटमा बि...

काठमाडौँ । अखिल नेपाल प्रगतिशील लेखक सङ्घ(अन्पा)ले नियमित रूपमा गर्दै आएको साहित्यिक पदयात्रा–३ सम्पन्न गरेको छ । आश्विन १३ गतेका दिन काठमाडौँ नागार्जुन डाँडाको जामाचोसम्मको पदयात्रा, विभिन्न स्रष्टाहरूको सहभागितामा सम्पन्न भएको हो । ‘साहित्य तथा सिर्जनालाई अझ प्रस्फुटित गर्न तथा त्यसमा ऊर्जा थप्न विभिन्न रचनात्मक गतिविधिहरूको आवश्यकता पर्ने हुँदा साहित्यिक पदयात्रालाई निरन्तरता दिइएको’ अन्पाका महासचिव भीष्म जोशीले बताउनु भयो –‘यस प्रकारको गतिविधिलाई अझ व्यवस्थित तथा आकर्षक बनाउँदै नियमित गरिनेछ ।’ ककनी जाने बाटोमा रहेको फूलबारी गेटबाट ४ किमी उकालो पदयात्रा सुरु गरेर जामाचोसम्म पुगिएको अन्पाले ज्ञानघरलाई जानकारी गराएको छ । कार्यक्रममा स्रष्टाहरूले पदयात्राका साथै विभिन्न कविता, गीत, यात्रा अनुभूति, नृत्य लगायतको प्रस्तुति दिएका थिए । पदयात्रामा अन्पाका अध्यक्ष समीर सिंह, महासचिव भीष्म जोशी...

* हरिहर खनाल मनसुन भर्खरै निख्रन थालेको थियो, तर आकाश राम्ररी खुलेको थिएन । कनिके पानी बिरबिर परिरहेको थियो । बिहानी ढल्कन थालेको थियो । खाना खाईवरी बरन्डामा बसेर पत्रिका हेर्न थालेको थिएँ । पेटमा खाना परेपछि, एक आपसमा उछिनपाछिन गर्दै तलाउमा हुत्त्याएको बल्छीको आहारतिर ओइरिएका माछा झैँ विविध अवयवसित जोडिएका शरीरभित्रका सेलहरू पनि आमाशय तिरै केन्द्रित भएर हो कि कुन्नि ? आलस्यले छपक्क छोप्यो । आँखा लोलाउन थाले । निद्राले झप्प पार्‍यो । अलिअलि उङ्दै, अनि घरीघरी लोलाएका आँखा पत्रिकातिर डुलाउँदै थिएँ, हातको पत्रिका भुईँमा खस्नै लाग्दा मोबाइलको घण्टी बज्यो र म झसङ्ङ हुँदै बिउँझिएँ । मोबाइल उठाएँ, रविको रहेछ, । माझी औँलाले स्क्रिनमा छोएँ र दाहिनेतिर धकेलेँ । अनि देब्रे कानमा टाँसेर भनेँ, ‘अँ रवि भन, के छ हालखबर ?’ ‘तिमीले लेखिसक्यौ ?’ बिना भूमिका रविले सोध्यो । रवि मेरो बाल सखा हो । साहित्यिक पत...

* मेघराज ओली आमाले हैन प्राय बाले पैसा कमा केही काम गर भनी भनी बाको धर्म निभाए। कर्म धेरै अनेक प्रयासमा नतिजा एक बराबर बिग्रेको राइफलको नतिजा युद्धको सोध्छन् मेरा बा एक व्यापार गर भन्छन् मेरा बा पैसा कमा भन्छन् मेरा बा। अब कम्प्याक्ट गर्ने प्रोफिटमा गर्ने भनी स्वर्गमा चुरोटको डिलर खोले ग्राहकहरू राम्रो छ देवकोटा,पारिजात,वि.पी सब मेरा ग्राहक छन्.. ( पारिजातले चुरोट सल्काउँदा ......धर्तीको सबै भन्दा कामुक नारीको याद नआएको हैन....... हातका औँलाले सकम्बरिको याद नदिलाएको हैन......) दुःख छ ती सबको नाम मात्र खातामा छन् सबै गुलाबका फूलको थुङ्गा प्रेमीकाको हातमा कहाँ पर्छ र। बा भन्छन् व्यापार कस्तो छ कसरी भनूँ स्वर्गमा पैसा हुदोरहेछ भनी।...

  मोहनविक्रम सिंह     तिमी भन्छौ, म भागी रहेको छु, किनभने म– ‘यो धरतीलाई छाडेर, आकाशतिर गइरहेको छु’ तर म– ‘यो धरतीको माया मारेर, त्यो नीलो आकाशको मायामा अल्झेर आकाशतिर गई रहेको छैन ।’ म त– ‘ती काला बादलहरूसित लडेर ती चम्किला ताराहरू टिपेर, यो धरतीलाई सिँगार्ने सङ्कल्प गरेर आकाशतिर गई रहेको छु ।’ मलाई आश्चर्य लाग्छ । जब तिमीले यो भुल्दछौ– ‘म पनि यही धरतीमा जन्मेको हुँ जहाँ तिमी जन्मेका हौ । मैले पनि यो धरतीलाई माया गर्छु जहाँका सारा बाँझा चौरहरूमा हरिया अङ्कुरहरू उम्रन्छन्’ तिमीले भन्छौ– म भागिरहेको छु । तर म भन्छु– ‘म लडी रहेको छु’ म– ‘ती काला बादलहरूसित लडेर ती चम्किला ताराहरू टिपेर फेरि फर्केर आउनेछु । अनि धर्तीलाई आकाशका फुलहरूको सौगात चढाउने छु ।’ त्यो दिन– ‘जब म धरतीको माया मारेर इन्द्रेणीको रङ्गमा भुल्नेछु धरतीलाई सिँगार्ने व्रत तोडेर आकाशमा नै डेरा जमाउने छु त...

शान्ति प्रियवन्दना   अन्याय हो   जान्दा जान्दै पनि    नबोल्नु मै कल्याण देख्ने   हजुरआमालाई सोध्थेँ म  हजुरआमा    तपाईँलाई पटक्कै रिस  उठ्दैन ?  किन ?   केही बोल्नुहुन्न ?    हजुरआमा भन्नुहुन्थ्यो   मेरी प्रिय नातिनी  आइमाई त धर्ती हो   म त्यही धर्ती बनेको हुँ   आज मलाई पनि  फूल भन्छन्  जून भन्छन्  आकाश भन्छन्  धर्ती पनि भन्छन्   र, चाहन्छन्   म पनि फूल, जून, आकाश र  धर्ती बनूँ  मेरी आमालाई नि यसै भन्थे  मेरी आमाबाट पनि यस्तै, यस्तै  चाहन्थे   मैँले मेरी आमाहरू र   हजुरआमाहरू विवेकले एका थरी  ...

बाह्रबिसेको बस स्टपमा बोकाएर ल्याएपछि नैन भन्ने नैनबहादुरले आफ्नो जहानलाई एउटा शीतल ठाउँ खोजी थकाइ मार्न लगायो र आफू तरकारी पसलतिर लम्क्यो । केही छिनपछि अलिकति दही, च्यूरा, आलुको तरकारी र पानी लिएर ऊ फर्क्यो । अनि, आफ्नो जहानलाई खान कर लगाउँदै भन्यो, ‘खा खा अलिक बेथालाई त खाएकैले जित्छ । भरै अस्पताल पुग्नेसाथै तोक लाग्यो भने भर्ना हुन पाइहाल्छेस् खाने चाँजो मिल्ने हो होइन, खा खा ।’ पहेँली, ख्याउटी, फुकीढल भएकी स्वास्नी मान्छे, जो दोहोरो सास फेरिरहेकी थिई, सुस्केरा जस्तो आवाजमा आफ्नो लोग्नेलाई भनी, ‘टुङ्गोमा पुग्छु जस्तो लागेको छैन मलाई, खै रगत त्यत्तिकै आइरहेको छ ।’ त्यसपछि उसले खोकी, आफूसँगै बोकेको झुत्रो भइसकेको सिङ्गो फरियामा थुक पोको पार्दै भनी, ‘बोकेर आइयो भन्ने नाउँ मात्रै, असाध्यै दुख्दो रहेछ । अहिले त झन् धेरै रगत मात्रै आइरहेको छ ।’ नैनले देख्यो, उसकी स्वास्नीको आँखा बिस्...

—वैरागी जेठा   हिँडिरहेछ यात्री  जबासँगसँगै ।  चुचुराहरू पग्लिरहेछन्  गोठालाहरू हिङ पग्लेझैँ  सभ्यताका एकतारेहरू गीत  गाउँछन्  गरल डाँडामा  अनेकौँ पक्षीहरू  संवेदनशील पत्रहरू लेख्छन्  देवल डाँडामा बसेर  गोर्की ,लुसुन ,देवकोटा र  पौड्याल  झल्किन खोज्छन् पाटनहरू  बेथिति बादल कुँदिरहेछन्  विस्मित समाचार लिएर  यात्रीको अनुभूतिमा  चमेराझैँ झुन्डिएका छन्  आँत भाँचिएका मान्छेहरू ।  ठाँगे, रामाघाट सुनसान  बनाएर  देहरादुन सरेको छ बसाइँ ।   मानसरोवर तक्लाखार ,  जामुकुईनेहरू  अलापिरहेछन् स्वर्णिम  विचारहरू  चसक्क कोरे काँडाहरूले  नाग्मको बजारमा ।  राडी,पाखी बेच्न निस्केका&nb...

Meghraj Oli My Lord, Nervous leader never retired Ethics is in pity- state in cry, Nerves never realized- Crown is chained with a desire. My Lord, Leaders shouted West is best Some swear right is best -Some left, Section and section - we divide Futile is all - at in the present. My Lord, My comrade turned to be wrong Me was forced to dress- carry a gun, Command was pain though I sign Crown is cozy- remain Shinning. My Lord, Crown is in city , manager dazzled Jungle is dark - doom- full with death, Me was there - fear every where, City with Crown became yours Crown is cozy - is in your hands. My Lord, State is in coma since decades City with flame- with dead souls Suspend of insight - with full intends City...